Veilige Kerk Veilige Kerk
Veilige Kerk – PG Delfzijl
 De landelijke kerk heeft een regeling ingesteld waarin een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) wordt voorgeschreven voor predikanten, kerkelijk werkers, ambtsdragers en vrijwilligers. Ook moeten er vertrouwenspersonen worden aangesteld.
Een VOG is een verklaring waaruit blijkt dat gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie in de samenleving.
De vertrouwenspersonen bieden een luisterend oor aan degenen die met verhalen, vragen of meldingen met betrekking tot de veiligheid in de gemeente komen, adviseren over eventueel te nemen stappen en geven gevraagd en ongevraagd advies aan de kerkenraad rond gesignaleerde knelpunten.
Onderdeel van een veilige kerk is een gedragscode, waarin de manier waarop we met elkaar omgaan is vastgelegd. Daarmee willen we heldere verwachtingen scheppen over de manier waarop we met elkaar omgaan in onze gemeente. Opgemerkt zij dat er voor predikanten en kerkelijk werkers al een door de synode vastgestelde gedragscode bestaat.
Een veilige kerk is niet vrijblijvend. Als we een gemeente van Jezus Christus willen zijn, moeten we ook werk maken van een plaats voor mensen met gevoelens van onveiligheid.

Beleidsplan Veilige Kerk – Protestantse Gemeente te Delfzijl
 De Protestantse Kerk wil een veilige kerk zijn. De PG Delfzijl onderschrijft dit.
Wij geloven dat de kerk een veilige plek is als:
  • iedereen respectvol met elkaar omgaat;
  • leiderschapsposities niet worden misbruikt;
  • het onrecht van (seksueel) misbruik bestreden wordt;
  • slachtoffers van misbruik zich gehoord en erkend weten.
De basis voor het beleid is allereerst bewustwording binnen de gemeente. Daarom willen we een aantal praktische zaken regelen vanuit preventief oogpunt. Daarnaast erkennen we dat grensoverschrijdend gedrag ook in onze eigen gemeente kan voorkomen. Daarom maken we ook afspraken over wat er moet gebeuren wanneer het onverhoopt toch fout is gegaan.
We werken daarom de volgende stappen uit: 

1. Het bespreekbaar maken van het thema ‘een veilige kerk’ in de gemeente en dit borgen voor de toekomst.                                            Het is een misverstand te denken dat het thema ‘een veilige kerk’ alleen of vooral over seksueel misbruik gaat. Onder dit thema verstaan wij dat het leven van de gemeente gekenmerkt wordt door een sfeer en een omgeving waarbinnen ieder zich veilig en gerespecteerd kan voelen. Dit is een ideaal dat permanente aandacht vraagt, in het bijzonder van mensen die een leidinggevende functie bekleden. We kunnen bijvoorbeeld gemakkelijk zeggen dat in onze gemeente niemand wordt gediscrimineerd, achtergesteld of misbruikt, maar wordt dat door ieder ook zo ervaren? Hebben we voldoende oog voor de kwetsbare leden van onze gemeente? In elke gemeente zitten mensen die in hun persoonlijk leven traumatische ervaringen hebben opgedaan met seksueel misbruik, soms zelfs binnen de kerk. Zijn we ons dat voldoende bewust? Hoe gaan we om met thema’s als ‘macht en onmacht’? Er zijn allerlei vormen van grensoverschrijdend en intimiderend gedrag. Daarbij is er één overeenkomst: het gaat om een verschil in macht, waardoor een van de partijen geen of weinig weerstand kan bieden. Er wordt misbruik gemaakt van een situatie of positie voor eigen belang. Soms is er sprake van ernstig misbruik, in andere gevallen lijkt het een licht vergrijp of niet meer dan een onachtzaamheid. Dat wil niet zeggen dat iemand er niet onder lijdt. Waar liggen de grenzen van wat in vertrouwen wordt gedeeld? Is het onze ervaring dat mensen het durven aangeven als anderen over hun grenzen gaan? Is het in onze gemeente breed bekend waar men terecht kan in geval van grensoverschrijdend gedrag en hoe vervolgens met die klacht wordt omgegaan? Het zijn zomaar wat vragen op een rij.
    
2. Het vaststellen van omgangsregels (gedragsprotocol) Wanneer iemand vrijwilliger wordt in onze gemeente bespreken we vooraf het gedragsprotocol om heldere verwachtingen te hebben over de manier we met elkaar omgaan in onze gemeente. De vrijwilliger kan indien nodig (afhankelijk van de taak) gevraagd worden om een VOG (zie punt 3) aan te leveren.
3. Invoering VOG Vanaf 1 juli 2025 is het voor beroepskrachten en een aantal vrijwilligers verplicht
een Verklaring Omtrent Gedrag aan te leveren.            
Voor wie geldt de verplichting?
  • Ambtsdragers: Alle ambtsdragers, zoals ouderlingen en diakenen.
  • Pastorale functies: Iedereen die pastorale taken namens de gemeente uitvoert.
  • Functies met leidinggevende taken: Personen die regelmatig leidinggeven aan                                  minderjarigen of kwetsbare personen.
  • Functies met een-op-een contact: Vrijwilligers die herhaaldelijk als enige volwassene samen zijn met minderjarigen of kwetsbare personen.
  • Vertrouwenspersonen: Verplicht voor alle vertrouwenspersonen binnen de kerk.
  • Overige functies: Alle andere functies waarvoor de kerkenraad het aanvragen van een VOG zinvol acht.

4. De aanstelling van vertrouwenspersonen De kerkenraad stelt – al of niet in samenwerking met andere (wijk)gemeenten – ten minste een man en een vrouw aan als vertrouwenspersoon. De PGD kan een beroep doen op de volgende vertrouwenspersonen vanuit onze Ring Noordoost-Groningen en de classis:
Ring Noordoost-Groningen:
• Kirsten Arntzen: vertrouwenspersoon@pg-appingedam
• Justus Wouda: woudaj@hotmail.com
Classis Groningen-Drenthe:
• Jaap Slob: vertrouwenspersoon1@deontmoetingskerk.nl
• Gerry Kasper: vertrouwenspersoongerrykasper@gmail.com
• Justus Wouda: woudaj@hotmail.com

5. Protocol bij de melding van grensoverschrijdend gedrag Mochten zich problemen voordoen van grensoverschrijdend gedrag zal het protocol van de PKN worden gevolgd en maken we gebruik van de expertise van de SMPR (Meldpunt seksueel misbruik in de kerk). Informatie hierover is te vinden op de website van PG Delfzijl.
www.smpr.nl
Gedragscode PG Delfzijl
We gebruiken onderstaande gedragscode voor vrijwilligers.
Voor een veilige gemeente zijn we samen verantwoordelijk. Met elkaar spreken we daarom deze gedragscode af. Voor iedereen binnen en buiten onze eigen gemeenschap zijn we hierop aanspreekbaar.
Deze gedragscode is opgesteld ter bescherming van alle leden van de kerk en dus ook ter bescherming van de vrijwilligers zelf.
Deze gedragscode geldt voor alle vrijwilligers op elk terrein van het kerkenwerk.
Deze gedragscode wordt bij de benoeming of aanstelling aan de vrijwilliger overhandigd en met haar/hem besproken. De vrijwilliger wordt ook geïnformeerd over het beleid veilige gemeente. De vrijwilliger verklaart zich door de acceptatie van de taak c.q. functie akkoord met de inhoud van de gedragscode vrijwilligers.
  • Veilige omgeving
    We werken samen aan een omgeving en een sfeer waarbinnen iedereen zich veilig en gerespecteerd weet en vrijuit het geloof kan beleven.
  • Respect
    We respecteren elkaar en anderen. We benaderen de ander niet op een manier die haar of hem in waardigheid en integriteit aantast. Dit geldt in het bijzonder voor minderjarigen en andere kwetsbaren. Extra zorgvuldig zijn we bij pastorale en diaconale contacten, omdat we weten dat machtsverschillen hier een rol kunnen spelen.
  • Geheimhouding
    We gaan zorgvuldig om met vertrouwelijke (waaronder persoonlijke) informatie of gegevens van anderen, waaronder alles waarop onze geheimhoudingsplicht betrekking heeft.
  • Persoonlijke integriteit
    We respecteren de rechten van de ander. We berokkenen de ander geen schade. We gebruiken geen fysiek of mentaal geweld.
  • Lichamelijke integriteit
    We respecteren elkaars lichamelijke integriteit. We zijn terughoudend in fysiek contact.
  •  Privacy
    We respecteren de privacy van de ander.
  • Financiële belangen
    We vermijden elke vorm van belangenverstrengeling, in het bijzonder op financieel terrein. Met giften gaan we zorgvuldig om, zowel bij het aannemen als bij het doorgeven.
  • Seksueel misbruik
    We volgen in geval van (seksueel) misbruik door vrijwilligers of beroepskrachten, of bij vermoedens daarvan, het Protocol voor gemeenten die geconfronteerd worden met (seksueel) misbruik in pastorale en gezag relaties. Onder seksueel misbruik wordt verstaan: iedere vorm van grensoverschrijdend gedrag, misbruik van macht of vertrouwen, waarbij een machtsverschil of een afhankelijkheidsrelatie bestaat tussen de benadeelde en de beschuldigde, waarbij de beschuldigde een vrijwilliger of beroepskracht binnen de Protestantse Kerk in Nederland is. Alle seksuele handelingen, contacten en relaties tussen een vrijwilliger en een minderjarige zijn onder geen beding geoorloofd en worden beschouwd als seksueel misbruik.
  • Een cultuur van openheid
    We zetten ons in om samen te werken aan een cultuur van openheid. Dat draagt bij aan de gemeente als een veilige omgeving. We zijn alert en spreken elkaar aan wanneer we signalen opvangen of situaties van ongewenst gedrag meemaken. Wanneer we aarzelen over de aanvaardbaarheid van gedrag van onszelf of een ander, kunnen we contact zoeken met één van de vertrouwenspersonen.
De definitie van misbruik van een pastorale relatie of gezag relatie staat beschreven in artikel 17 lid 1 van Generale Regeling 11 Kerkelijke rechtspraak, bij de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland.
Vertrouwenspersonen in de PG Delfzijl
Context
De protestantse gemeente te Delfzijl kiest ervoor een veilige gemeente te zijn voor alle leden. Dat betekent dat de leden elkaar met respect behandelen en de mensen met speciale taken en opdrachten binnen de gemeente geen misbruik van hun positie maken. Denk daarbij aan seksueel grensoverschrijdend gedrag, financiële malversatie, intimidatie en dreiging. De kerkenraad heeft daarvoor een beleid opgesteld, waar vertrouwenspersonen onderdeel van zijn.
Gemeenteleden kunnen bij de vertrouwenspersonen terecht met hun vragen, vermoedens en meldingen. Vertrouwenspersonen kunnen bij vermoedens van misbruik binnen de gemeente ook zelf proactief iemand benaderen. Vertrouwenspersonen zijn de personen die in de gemeente op beleids- en uitvoerend niveau met regelmaat aandacht vragen voor preventie van misbruik en alert zijn op de uitvoering van het beleid van de kerkenraad op dit terrein.
Er zijn twee vertrouwenspersonen, een man en een vrouw. Gemeenteleden hebben daardoor een keuze wie ze willen benaderen. De vertrouwenspersonen hebben daardoor iemand om mee te overleggen en samen te werken.
De vertrouwenspersonen volgen het meldprotocol. Afhankelijk van de situatie kan de vertrouwenspersoon verwijzen, de melder bijstaan in gesprekken met anderen en bij aangiftes en klachtenprocedures. Zij doen geen werk waar anderen in gespecialiseerd zijn. Dat betekent dat zij niet aan waarheidsvinding doen, zij gaan niet zelf op onderzoek uit, zij zijn geen therapeut, mediator, pastoraal medewerker of advocaat, zij zijn geen aanspreekpunt voor ‘gewone’ kerkelijke conflicten. Zij staan naast het gemeentelid dat zich bij hen meldt en ondersteunen die persoon.
De vertrouwenspersonen zijn bekend met de protestantse gemeente maar zijn geen onderdeel van de kring van taakdragers en kerkbestuur. De vertrouwenspersonen werken in opdracht van maar niet namens de kerkenraad. Zij kunnen onafhankelijk van de kerkenraad handelen.
De kerkenraad voert een transparante wervings- en selectieprocedure uit en vergoedt de kosten. De vertrouwenspersonen tekenen, net als de andere vrijwilligers met een gezag dragende taak, de gedragscode van de Protestantse Gemeente te Delfzijl. Zij overhandigen bij de start van hun werk ook een VOG aan de kerkenraad.
Taken
Voorlichting en preventie
Zichtbaar zijn in de gemeente.
Aanjager zijn van praten over ‘veilige gemeente’ op verschillende niveaus van het kerkenwerk.
Signaleren
Alert zijn op signalen van mogelijk misbruik. In de routekaart en het meldprotocol zijn de mogelijke vervolgstappen verder uitgewerkt.
Opvang en begeleiding
Eerste aanspreekpunt en steun voor mensen uit de gemeente die in vertrouwen iets kwijt willen over wat er in de gemeente gebeurt of waar ze zich zorgen over maken. Bij strafbare feiten de politie op de hoogte brengen wanneer melder daar niet toe in staat is of bij een levensbedreigende situatie. Meedenken met de melder over eventuele aangiftes of klachtenprocedures en de melder daarin begeleiden, zie meldprotocol. Op verzoek van en met instemming van de melder deze vertegenwoordigen. Informeren en adviseren
Melders en anderen adviseren over mogelijke vervolgtrajecten.
Zo nodig wijzen op pastorale, psychologische, maatschappelijke (Veilig Thuis, Slachtofferhulp, Bureau Jeugdzorg, plaatselijk maatschappelijk werk) kerkelijke (kerkelijk meldpunt SMPR) of juridische hulp. Persoonlijke ontwikkeling en beleidsontwikkeling
Volgen van relevante cursussen, bijwonen van regionale intervisiebijeenkomsten, studiedagen en vergelijkbare bijeenkomsten. Vanuit deze registratie jaarlijks rapporteren aan de kerkenraad waarbij omstandigheden en personen onherkenbaar zijn, de rapportage is voorzien van een analyse en zo nodig beleidsaanbevelingen.
Profiel van de vertrouwenspersoon
Kennis en vaardigheden
HBO of WO werk- en denkniveau. Professionele gespreksvaardigheden. In staat tot geheimhouding, ook tegen de melder over eventuele andere casuïstiek * In staat te bepalen wanneer de grenzen van de eigen taak bereikt zijn en kunnen doorverwijzen. Communicatief vaardig. Aantoonbare kennis van de problematiek van machtsmisbruik (na volgen van scholing). Kennis van de sociale kaart, waaronder SMPR, Veilig Thuis, procedure bij de politie. Kennis van de kerk (cultuur en structuur).
 Persoonlijke kenmerken
Integere en evenwichtige persoonlijkheid. Luisterende en respectvolle houding. Empathisch vermogen. Betrouwbaar. Onbevooroordeeld, open en neutraal. Inzicht in eigen handelen en reflectief. Kan flexibel inspelen op wisselende situaties. Grenzen kunnen stellen aan wat een ander mag verwachten en verwachtingen kunnen managen.

Meldprotocol PG Delfzijl (conform PKN)
Voor het meldprotocol bestaat een model voor plaatselijke gemeenten van de Protestantse Kerk als onderdeel van hun beleid voor een veilige gemeente. www.smpr.nl. De gemeente kiest ervoor een veilige gemeente te zijn voor alle leden. Dat betekent dat de leden elkaar met respect behandelen en de mensen met speciale taken en opdrachten geen misbruik van hun machtspositie maken. Denk daarbij aan seksueel grensoverschrijdend gedrag, financiële malversatie, intimidatie en dreiging. De kerkenraad heeft daarvoor een beleid opgesteld, waar een meldprotocol onderdeel van is.
Het meldprotocol geeft de gemeenteleden inzicht in wat ze kunnen doen als ze zich zorgen maken over een situatie in de gemeente. Of als ze zelf een melding willen doen. Het protocol wordt onder verantwoordelijkheid van de kerkenraad opgesteld en is via de communicatiemiddelen van de gemeente gemakkelijk te vinden.
Gemeenteleden kunnen bij de vertrouwenspersonen van de kerkelijke gemeente terecht met hun vragen, vermoedens en meldingen. Vertrouwenspersonen kunnen ook bij vermoedens van misbruik binnen de gemeente proactief iemand benaderen.
Allereerst biedt de vertrouwenspersoon een luisterend oor. Afhankelijk van de situatie kan de vertrouwenspersoon verwijzen, bemiddelen en bijstaan in aangiftes en bij klachtenprocedures.
Gemeenteleden kunnen ook terecht bij het moderamen (dagelijks bestuur) van de kerkenraad (voorzitter, scriba, andere leden). Bijvoorbeeld als ze een klacht over iemand willen indienen en geen gebruik willen maken van de vertrouwenspersoon.
Mogelijke signalen (wees zorgvuldig, niet alles duidt op grensoverschrijdend gedrag):
Iemand wil niet meer met een activiteit meedoen en wil niet aangeven waarom.
Iemand wil niet meer met een persoon te maken hebben en wil niet aangeven waarom.
Iemand krijgt erg veel aandacht van iemand met een specifieke taak in de gemeente.
Iemand zondert zich regelmatig af met een ander gemeentelid.
Iemand wil graag alleen de crèche of een andere kinderactiviteit leiden.
Iemand praat vaak over onderwerpen die met seks te maken hebben.
Belangrijk is in ieder geval om naar je intuïtie te luisteren. Heb je twijfels, spreek die dan uit.
 
terug